Homerus ordende zijn epos Ilias volgens het Griekse alfabet, maar kwam ook met een complete catalogus van oorlogsbodems die deelnamen aan de Slag van Troje. James Joyce geeft in Ulysses een nauwgezette opsomming van alle artikelen in het keukenkastje van het hoofdpersonage, Leopold Bloom.
'Opsommingen en lijsten komen overal terug in de maatschappij en in de kunst', zegt de Italiaanse filosoof, schrijver en essayist Umberto Eco. 'Je hebt praktische lijstjes, van boodschappenlijsten tot bibliotheekcatalogi. En je hebt poëtische lijsten, die hun eigen schoonheid hebben. Maar een praktisch lijstje kan makkelijk een poëtisch lijstje worden. Eigenlijk bepaalt alleen het perspectief waarmee we kijken of een lijst praktisch of poëtisch is.'
Eco is een fanaat, hij beaamt het graag. 'Mijn boek In de Naam van de Roos zit vol met opsommingen. En zelfs bij het schrijven maak ik lijstjes voor mezelf.' De keus was dan ook niet moeilijk toen het Louvre hem ruim twee jaar geleden benaderde met de vraag of hij zich tijdelijk wilde opwerpen als gastdirecteur.
Dus in november en december staat het Parijse museum volledig in het teken van de lijsten en lijstjes, van opsommingen en catalogi. Er worden debatten, voorstellingen en optredens georganiseerd, er zijn films en geluidsvoorstellingen voorzien.
Zo houdt de Italiaanse wetenschapper Omar Calabrese een lezing over de wijze waarop Pieter Bruegel de Oude zijn schilderijen vaak samenstelde op basis van verzamelingen van objecten rond een bepaald thema.
Solozangers zullen klassieke litanieën ten gehore brengen, de gezongen gebeden waarin herhalingen en opsommingen centraal staan. De techno-dj Laurent Garnier geeft een optreden waarmee hij bijna honderd jaar oude filmbeelden van Albert Khan met beats muzikaal illustreert.
Het museum heeft ter gelegenheid van Eco's komst een kleine expositie ingericht. Klassieke en hedendaagse kunstwerken zijn samengebracht, ook met de 'lijst' als thema. De kunstenaar Christian Boltanski heeft voorts een speciaal boek samengesteld, waarin alle kunstwerken en alle personeelsleden van het Louvre zijn gebundeld. 'Het is een soort onmogelijke opsomming geworden, werkelijk van A tot Z, van de kunst en de mensen in het museum', vertelt Marie-Laure Bernadac, de conservator hedendaagse kunst van het Louvre, lachend.
Maar Umberto Eco is er ernstig over: 'Het museum is zelf in wezen ook een oneindige opsomming. Er is altijd wel een kunstwerk of een zaal die je nog niet hebt gezien. En wat je ziet, zet je weer aan het denken over andere kunstwerken die niet in dat museum zelf staan. En wij zelf, de bezoekers, zijn tot slot óók weer personages in die lijst, die opsomming die het museum is.'
Umbert Eco, Vertige de la Liste (De duizeling van de lijst), 2 november - 13 december, Louvre, Parijs. De bijbehorende tentoonstelling 'Mille e Tre' is te zien van 7 november tot 8 februari.
'Opsommingen en lijsten komen overal terug in de maatschappij en in de kunst', zegt de Italiaanse filosoof, schrijver en essayist Umberto Eco. 'Je hebt praktische lijstjes, van boodschappenlijsten tot bibliotheekcatalogi. En je hebt poëtische lijsten, die hun eigen schoonheid hebben. Maar een praktisch lijstje kan makkelijk een poëtisch lijstje worden. Eigenlijk bepaalt alleen het perspectief waarmee we kijken of een lijst praktisch of poëtisch is.'
Eco is een fanaat, hij beaamt het graag. 'Mijn boek In de Naam van de Roos zit vol met opsommingen. En zelfs bij het schrijven maak ik lijstjes voor mezelf.' De keus was dan ook niet moeilijk toen het Louvre hem ruim twee jaar geleden benaderde met de vraag of hij zich tijdelijk wilde opwerpen als gastdirecteur.
Dus in november en december staat het Parijse museum volledig in het teken van de lijsten en lijstjes, van opsommingen en catalogi. Er worden debatten, voorstellingen en optredens georganiseerd, er zijn films en geluidsvoorstellingen voorzien.
Zo houdt de Italiaanse wetenschapper Omar Calabrese een lezing over de wijze waarop Pieter Bruegel de Oude zijn schilderijen vaak samenstelde op basis van verzamelingen van objecten rond een bepaald thema.
Solozangers zullen klassieke litanieën ten gehore brengen, de gezongen gebeden waarin herhalingen en opsommingen centraal staan. De techno-dj Laurent Garnier geeft een optreden waarmee hij bijna honderd jaar oude filmbeelden van Albert Khan met beats muzikaal illustreert.
Het museum heeft ter gelegenheid van Eco's komst een kleine expositie ingericht. Klassieke en hedendaagse kunstwerken zijn samengebracht, ook met de 'lijst' als thema. De kunstenaar Christian Boltanski heeft voorts een speciaal boek samengesteld, waarin alle kunstwerken en alle personeelsleden van het Louvre zijn gebundeld. 'Het is een soort onmogelijke opsomming geworden, werkelijk van A tot Z, van de kunst en de mensen in het museum', vertelt Marie-Laure Bernadac, de conservator hedendaagse kunst van het Louvre, lachend.
Maar Umberto Eco is er ernstig over: 'Het museum is zelf in wezen ook een oneindige opsomming. Er is altijd wel een kunstwerk of een zaal die je nog niet hebt gezien. En wat je ziet, zet je weer aan het denken over andere kunstwerken die niet in dat museum zelf staan. En wij zelf, de bezoekers, zijn tot slot óók weer personages in die lijst, die opsomming die het museum is.'
Umbert Eco, Vertige de la Liste (De duizeling van de lijst), 2 november - 13 december, Louvre, Parijs. De bijbehorende tentoonstelling 'Mille e Tre' is te zien van 7 november tot 8 februari.
Website : Musée du Louvre
Bron/Source : De Standaard
